Oordeel

07-04-2021
Joop Hekkelman

Eén van mien favoriete dialectleedjes is ‘Bierman’ van Boh Foi Toch. Eilek ‘n trieste tekst aover drank, armood en kinder dee-t tekort komt. ‘t Geet ok aover (aover)laevm en (ver)oordeeln:
Hee was der zo een van dat rondtrekkersvolk. Soms kregen zee brood en wat keers wat centen. Maor meespat dan gaf ‘t der gaar niks veur eur. Hee spöllen psalmen veur ‘t huus van de fienen. En Ave Maria - Nomen est Omen - veur rooms-katholiek. ‘t Morgenrood dagen al veur socialisten. Rooms, rood of de fienen, ‘t was ‘m geliek.
Gin mense hef ooit dizzen keerl good begreppen. Maor ‘t oordeel henk immer nog zwaor in de loch.

Dorpsfiguurn bunt der of better ezeg waarn der in heel völle gedaontes. Tegenwoordeg zee-k ze neet meer, dee pareltjes van de saammlaeving. Zee waarn deurgaons van ‘n butengewoon aengzinneg soort en de reputatie hing beslist neet altied af van drank.
Oldere lu kent vaste nog wel iemand den met zien biezunderheden opveel en stof veur praoterieje was. Zee waarn onderdeel van ‘t dorpsgebeurn. Bestaot ze nog? Waor zit ze verstopt? Wille wiej ze neet meer zeen of verschuult ze zich, uut schaamte? Dat leste kan wel ‘s één van de oorzaken waen dat dit soort publieke figuren neet meer opvölt. Wiele loopt met mekare geerne achter de meute an, oogkleppm hebt ‘biezunder’ ‘n negatieve klank egeevn.

Wat levern dat opvalln vrogger mooie verhaaln op: de man den met zien brommertje ‘t dorp rondreej en elke kapotte lanteernpaollampe kwam meldn op ‘t gemeentehuus. Mooi toch. Den enen middenstander; at midden op de meddag de deure van zien zaak op slot zat en de gedienn dichte, dan wis de volgende klant dat der damesgrei woddn af eraekend; in natura. Daor kwam praot van, maor ‘t heurn der allemaole bie.

Inmiddels bu’w in ‘n andere tied anbeland. Onze börgemeister wil de Canal parade van Amsterdam naor ‘t Twentekanaal haaln, met Lochem as episch centrum. Ik wete neet of de regio op zon uutbundeg werelds gebeurn zit te wachtn. ‘t Is wel ‘n uutgelaezn kans um de waerld te laotn weetn dat in den Achterhoek iederene mettelt en dat ‘t oordeel uut de loch mot.

Joop Hekkelman
bron: De Gids, week 14, 2021


'Bierman' van Boh Foi Toch